Apartmanda elektrikli araç şarj ünitesi: izin nasıl alınır?

Ortak otoparka şarj ünitesi kurmak için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu yeterlidir; eskiden aranan beşte dört şartı kaldırıldı. Kendi eklentinizdeki otoparkta ise tesisat değişmiyorsa kurul kararı gerekmeyebilir.

Bu yazı elektrikli araç şarj kurulumu rehberimizin bir parçasıdır. Konunun tamamı için: EV Şarj İstasyonu Kurulumu Rehberi →

Elektrikli araç sahiplerinin apartman ve sitelerde karşılaştığı en yaygın engel teknik değil, yönetsel oluyor: "Yönetim izin vermiyor." Oysa mevzuat bu konuda 2024'te belirgin biçimde kolaylaştırıldı. Bu yazıda kurulumun kimden, hangi çoğunlukla izin gerektirdiğini; hangi durumda hiç karar almadan kurabileceğinizi ve karardan sonraki teknik adımları anlatıyoruz.

Ortak otoparka kurulum: hangi çoğunluk gerekiyor?

Sitenin veya apartmanın ortak otoparkına şarj ünitesi kurulacaksa, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğunun kararı yeterlidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 4 Ağustos 2024 tarihli duyurusuna göre, daha önce aranan beşte dört oranındaki onay şartı kaldırılmıştır. Pratikte bu, tek bir komşunun itirazının süreci tek başına durduramayacağı anlamına gelir.

Bu karar, yönetim planında aksine bir hüküm bulunmadığı sürece kat malikleri kurulunda gündeme alınıp oylanır. Kararın tutanağa geçirilmesi ve kurulum firmasına iletilmesi, sonraki adımlarda (dağıtım şirketi başvurusu, sayaç işlemleri) sizden istenecektir.

Kendi otopark yerinize kuracaksanız karar gerekmeyebilir

Şarj ünitesi, bağımsız bölümünüzün eklentisi olarak tapuda size ait bir otopark yerine kurulacaksa durum farklıdır. Bakanlık duyurusuna göre; mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmıyorsa ve diğer bağımsız bölümler ile ortak alanlar etkilenmiyorsa kat malikleri kurulu kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Buradaki kritik ayrım "mevcut tesisatta değişiklik" ifadesidir. Beslemeyi kendi dairenizin sayacından, kendi eklentinize çekiyorsanız durum genellikle bu kapsama girer. Ancak ortak panodan yeni bir hat çekmek, ortak sayaç üzerinden beslemek veya kolon hattını büyütmek gerekiyorsa iş ortak alanı etkiler ve karar gerekir. Bu değerlendirmeyi keşif sırasında sahada yapmak gerekir; plan üzerinden kestirmek yanıltıcı olur.

Seyyar şarj üniteleri ruhsat gerektirmez

Duvara sabitlenmeyen, taşınabilir (seyyar) şarj üniteleri ruhsat ve inşaat gerektirmez; bu nedenle "ortak alanlarda inşaat yapılması" kapsamında değerlendirilmez. Bu, özellikle kalıcı kurulum için karar sürecini beklemek istemeyenler açısından geçici bir çözüm olabilir. Ancak seyyar ünitelerin gücü ve güvenlik donanımı sabit duvar tipi (wallbox) ünitelere göre sınırlıdır; uzun vadeli günlük kullanım için sabit kurulum daha uygundur.

Karardan sonra: dağıtım şirketi onayı

Kat malikleri kararı alınmış olsun ya da hiç gerekmemiş olsun, kurulum için elektrik dağıtım şirketinden onay alınması gerekir. Dağıtım şirketi, mevcut aboneliğinizin gücünün eklenecek yükü kaldırıp kaldırmadığını değerlendirir. Şarj ünitesi ciddi bir yük kalemidir: 7,4 kW'lık tek fazlı bir ünite, ortalama bir konutun sözleşme gücünün önemli bir bölümünü tek başına kullanabilir.

Bu aşamada üç sonuçtan biri çıkar: mevcut güç yeterlidir ve kurulum yapılır; güç artırımı (abonelik yükseltme) gerekir; ya da bina kolon hattı yetersizdir ve önce altyapı güçlendirilmelidir. Üçüncü durum en maliyetli olanıdır ve genellikle eski binalarda karşımıza çıkar.

Birden fazla araç varsa: yük yönetimi

Sitede birden fazla kişi şarj ünitesi isterse, her üniteye ayrı ayrı tam güç vermek çoğu binada mümkün olmaz. Çözüm aboneliği büyütmek değil, dinamik yük yönetimi (load balancing) kurmaktır: sistem binanın anlık toplam tüketimini ölçer ve şarj ünitelerine kalan boştaki gücü dağıtır. Böylece akşam saatlerinde tüketim yükselince şarj hızı otomatik düşer, gece düşünce hızlanır.

Yük yönetimi ayrıca kimin ne kadar tükettiğinin ölçülmesini de sağlar. Ortak sayaçtan beslenen bir sistemde bu, faturanın adil paylaştırılması için gereklidir; aksi halde elektrik gideri tüm kat maliklerine yayılır ve haklı itirazlara yol açar.

Karar öncesi yönetime sunulacak dosyada ne olmalı?

• Kurulacak ünitenin gücü (7,4 kW tek faz veya 11/22 kW üç faz) ve konumu
• Beslemenin nereden alınacağı: kendi sayacınız mı, ortak sayaç mı
• Ölçüm ve faturalandırma yöntemi — özellikle ortak sayaçtan besleniyorsa
• Kaçak akım koruma ve sigorta düzeni dahil elektriksel güvenlik önlemleri
• İleride başka komşuların da katılabilmesi için yük yönetimine uygunluk
• Kurulumun ortak alanda yaratacağı fiziksel değişiklik (kablo güzergâhı, kanal)

Bu maddeleri içeren kısa bir teknik özet, kat malikleri kurulunda kararın alınmasını belirgin şekilde kolaylaştırır. İtirazların çoğu "faturayı kim ödeyecek" ve "binanın elektriği yeter mi" sorularından doğar; ikisi de dosyada baştan cevaplanabilir.

Özet: hangi durumda ne gerekiyor?

Kendi binanızda hangi senaryonun geçerli olduğunu netleştirmek için ücretsiz keşif talep edebilirsiniz: mevcut pano ve kolon hattı kapasitesini yerinde ölçer, gereken karar türünü ve tahmini maliyeti yazılı olarak paylaşırız.