Tarımsal sulama GES: pompa, debi ve basma yüksekliği nasıl seçilir?
Hazırlayan: Ali Gülle, Elektrik-Elektronik MühendisiSon güncelleme:
Solar sulama seçimi yalnız pompanın watt değerine veya kuyu derinliğine göre yapılmaz. Günlük su ihtiyacı, hedef debi ve toplam basma yüksekliği belirlenir; pompanın Q–H eğrisi bu çalışma noktasında kontrol edilir. Panel ve sürücü seçimi tam model sınırları ile sulama sezonunun güneş koşullarına göre yapılır.
Günlük su ihtiyacı, dinamik su seviyesi, boru kayıpları ve pompa eğrisiyle solar sulama seçimi.
Öne çıkan noktalar
- Maksimum debi ve maksimum basma yüksekliği genellikle farklı çalışma noktalarıdır.
- Kuyu toplam derinliği ile pompalama sırasındaki dinamik su seviyesi farklıdır.
- Boru ve fittings kayıpları toplam basma yüksekliğine eklenir.
- Panel adedi, sürücünün elektrik sınırları ve kritik sulama dönemi birlikte kontrol edilir.
Bu yazı çatı GES kurulumu rehberimizin bir parçasıdır. Konunun tamamı için: Çatı GES Kurulumu Rehberi →
Doğru solar sulama sistemi, arazinin istediği günlük suyu gerekli basınçta sağlayabilmelidir. Önce su ihtiyacı ve hidrolik koşullar belirlenir; ardından pompa, sürücü ve panel eşleştirilir. Katalogdaki iki maksimum değeri birlikte sağlayan bir paket varsaymak hatalı seçim doğurabilir.
Debi ve toplam basma yüksekliği
Debi, bir saatte gereken su miktarıdır. Toplam basma yüksekliği; pompalama sırasındaki su seviyesinden çıkış noktasına yükseklik farkını, gereken çıkış basıncını ve boru kayıplarını kapsar. Kuyunun sondaj derinliği tek başına bu değeri vermez.
| Gerekli bilgi | Seçimde kullanımı |
|---|---|
| Günlük su ihtiyacı (m³/gün) | Hedef debi ve pompalama süresi |
| Dinamik su seviyesi ve çıkış kotu | Statik kaldırma yüksekliği |
| Boru uzunluğu, çapı ve bağlantıları | Sürtünme kayıpları |
| Çıkışta gerekli basınç | Toplam basma yüksekliği |
| Tam pompa modeli ve Q–H eğrisi | Hedef debinin o yükseklikte sağlanması |
Örnek hesap: iki maksimumu birleştirmeyin
Varsayımsal günlük ihtiyaç 12 m³ ve planlanan pompalama süresi 4 saatse ortalama hedef 3 m³/saattir. Dinamik su seviyesinden çıkışa 30 m yükseklik ve hesaplanmış 8 m kayıp varsayılırsa, çıkışta ek basınç gerekmediği durumda hedef çalışma noktası 3 m³/saat ve 38 m olur. Bu bir model önerisi değildir; pompa eğrisinde bu noktanın sağlandığı ve güneş koşullarında günlük hacme ulaşılabildiği doğrulanmalıdır.
Örneğin etikette 80 m maksimum yükseklik ve 4 m³/saat maksimum debi yazması, 80 m yükseklikte 4 m³/saat alınacağı anlamına gelmez. Modelin eğrisi ve test koşulları olmadan böyle bir vaat verilemez.
Panel ve sürücü eşleşmesi
Pompa motorunun gerilimi, fazı ve gücü; sürücünün PV giriş gerilimi, akımı ve desteklediği motor; panel dizisinin sıcaklığa bağlı gerilimleri birlikte kontrol edilir. Genel bir panel sayısı bütün modellere uygulanmaz. Sulama sezonundaki kritik ay, gölge ve günlük güneş değişimi hesaba katılmalıdır.
Gündüz su deposu mu, batarya mı?
Güneş varken suyu depoya pompalayıp ihtiyaç saatinde kullanmak bir seçenek olabilir. Depo kapasitesi, basınç ve arazi buna uygun olmalıdır. Gece elektrikle pompalama isteniyorsa batarya veya başka besleme seçeneği ayrı hesaplanır; batarya her sulama sistemi için zorunlu değildir.
Teklif öncesi bilgi listesi
- Kuyu konumu, dinamik su seviyesi ve çıkış noktası
- Günlük su miktarı, sulama sezonu ve yöntem
- Boru uzunluğu, çapı ve çıkış basıncı
- Varsa mevcut pompanın etiket fotoğrafı ve Q–H eğrisi
- Panel için alan, gölge ve elektrik güzergâhı
- Şebeke, depo veya yedek besleme ihtiyacı
Maliyet ve geri ödeme
Geri ödeme, gerçek sulama süresi, ikame edilen yakıt veya elektrik gideri, yatırım kapsamı ve bakım gideriyle hesaplanır. Sabit bir geri ödeme yılı veya bütün sistemlere geçerli kWp tarifesi verilmez. Paket içeriği, kablo, konstrüksiyon ve montajın dahil olup olmadığı güncel ürün ve teklif üzerinden kontrol edilir. Keşif ve fizibilitenin kapsamı ile bedeli teklif sırasında netleştirilir.
Güncel paket içeriğini inceleyin; seçim için saha bilgilerinizi ve tam model eğrisini birlikte değerlendirelim.
Sulama paketlerini görSık Sorulan Sorular
Kuyu derinliğine bakarak pompa seçilir mi?+
Tek başına yeterli değildir. Dinamik su seviyesi, çıkış kotu, basınç ve boru kayıplarıyla toplam basma yüksekliği belirlenir; hedef debi pompa eğrisinde kontrol edilir.
Maksimum debi maksimum yükseklikte alınır mı?+
Bu iki değer genellikle farklı çalışma noktalarıdır. Aynı noktada sağlandığı ancak tam modelin Q–H eğrisi ve koşullarıyla doğrulanabilir.
Gece sulama için batarya şart mı?+
Her sahada şart değildir. Gündüz su depolama, şebeke veya başka besleme seçeneği değerlendirilebilir. Gece pompalama ihtiyacı varsa gereken güç ve enerji ayrıca hesaplanır.